Home › Vragen › Is het een fase?

Is het een fase?

Een "fase" klinkt afdoend, maar de term doet onrecht aan wat onderzoek werkelijk toont: bij de meeste kinderen met genderdysforie verdwijnt die dysforie tijdens of na de puberteit. Dat is geen oordeel — het is een cijfer.

Doe de check

Is dit een fase, of zit het dieper?

50 ja/nee-vragen helpen onderscheiden tussen langlopende dysforie en wat er nog meer speelt. Direct uitkomst, anoniem.

Start de Transcheck →

Wat zeggen de cijfers?

Elf prospectieve studies, samengevat door Ristori en Steensma in 2016, vonden dat tussen de 60 en 90 procent van de kinderen die in de kindertijd dysforie vertoonden, die dysforie verloren rond of na de puberteit. Veel van hen bleken homoseksueel als ze opgroeiden. Steensma's eigen Amsterdamse cohort (2013) liet 63 procent desistance zien. Het bredere overzicht van desistance-onderzoek staat in het desistance-overzichtsartikel op transspijt.nl.

Wat met adolescenten?

Bij adolescenten met late-onset is het beeld onduidelijker. De Tavistock-kliniek in Londen, sinds 2012 een explosie van verwijzingen, kon nooit overtuigende langetermijndata leveren — mede daarom besloot de NHS na het tussenrapport van de Cass Review de kliniek te sluiten; dat gebeurde in maart 2024. Zie het Cass-rapport. Voor late-onset bij meisjes vanaf 12 is sociale besmetting (Littman 2018) een serieus deel van de verklaring. Een recente Nederlandse studie laat zien dat een groot deel van de gendertwijfels rond de puberteit weer verdwijnt; zie de UMCG-studie op transspijt.nl.

Wat als "fase" klinkt als afwijzing?

Het is geen kleinering. Tieners ontwikkelen identiteit door verschillende posities uit te proberen — politiek, religieus, seksueel, esthetisch. Sommige beklijven, andere niet. De vraag is niet of het "echt" is nú, maar wat er overblijft over vijf jaar. Erik Erikson noemde dit identiteitsdiffusie en -consolidatie. Het is een normaal psychologisch proces.

Sociale transitie is niet neutraal

Steensma's onderzoek (2013) vond dat sociale transitie in de kindertijd — nieuwe naam, nieuwe voornaamwoorden, nieuwe sociale rol — bij jongens samenhing met persistentie. De Cass Review (2024) noemt sociale transitie daarom geen neutrale handeling maar een actieve interventie, al kon zij het effect op de uitkomst niet vaststellen.

Wat doe je in de tussentijd?

Watchful waiting — wachten en kijken, terwijl je met een therapeut praat — sluit aan bij wat het Cass-rapport (2024) adviseert: een brede beoordeling, voorzichtigheid met sociale transitie bij jonge kinderen, en grote terughoudendheid met medische stappen. Zie ook Hormonen stoppen, hoe? en Hannah Barnes — Time to Think.

Praten met kind of tiener

Als ouder kun je een kind dat zegt trans te zijn niet wegwuiven, ook niet onmiddellijk bevestigen. Blijf aanwezig zonder een uitkomst af te dwingen. Vraag wat het kind voelt, wat het ziet, wat het denkt over de tijd. Vraag niet alleen over gender, maar over alles: school, vriendschappen, lichaam, online-tijd. De ruimte van «misschien is dit niet het hele verhaal» openhouden is een geschenk.

Bronnen

  1. Ristori J, Steensma TD. (2016). Gender dysphoria in childhood. Int Rev Psychiatry.
  2. Cass H. (2024). Independent Review of Gender Identity Services. cass.independent-review.uk.
  3. Steensma TD et al. (2013). Factors associated with desistence and persistence. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry.
  4. Littman L. (2018). Rapid-Onset Gender Dysphoria. PLoS ONE.

"Wie je was is geen leugen geworden omdat een arts er een diagnose op plakte."

geschreven door mensen, niet door instituten

© 2026 Stichting Genderinfo i.o. — Ikbentrans.nl is een publieksgids met basisinformatie over trans-zijn, gebaseerd op publiek beschikbare bronnen. Alle bronnen worden vermeld bij de betreffende inhoud. De informatie vervangt geen medisch of juridisch advies.