Home › Vragen › Spijt en twijfel

Spijt en twijfel tijdens transitie

Twijfel is een serieus signaal — niet iets om te negeren tot "dysforie weer terugkomt". Wat je voelt is informatie. Hoe ga je ermee om?

Twijfel is niet hetzelfde als zwakte

Veel transgender-community's framen twijfel als "internalised transphobia" of als een teken dat je je "dysforie weg drukt". Dat is een denkfout. Twijfel kan ook betekenen dat je opnieuw kijkt naar wat je werkelijk voelt, los van de groep en het verhaal dat je over jezelf hebt geconstrueerd. Eerlijk twijfelen is moedig.

Hoe het bij mij begon

Het was anderhalf jaar na mijn eerste prik. Ik zat op een bank in een park in oktober, met een boek dat ik niet kon lezen omdat mijn ogen bleven hangen op een vrouw die met haar kind aan het spelen was. Ik dacht: zij is ouder dan ik. Misschien is zij geen vrouw geworden — misschien was zij dat al, en heb ik dat ook altijd geweest. Het was geen heldere openbaring. Het was een onhandig gevoel dat ik vier maanden lang probeerde weg te denken voor ik er met iemand over durfde praten.

Praten met wie?

Niet met dezelfde therapeut die je transitie heeft begeleid en daar professioneel aan vasthoudt. Niet met je trans-community waar twijfel verraad voelt. Wél met een onafhankelijke psycholoog, met detransitioners die het hebben doorgemaakt — bijvoorbeeld via onze detransitie-pagina — of met een familielid dat je sinds voor de transitie kent.

Welke vragen te stellen?

Wat voelde ik werkelijk vóór ik trans-content ging consumeren? Welke problemen dacht ik dat transitie zou oplossen — en zijn die opgelost? Wat zou ik tegen een vriend zeggen die nu zegt wat ik toen zei? Als ik mijn lichaam nu zonder hormonen zou tegenkomen — zou ik dezelfde keuze maken? Marchiano stelt deze laatste vraag als «de spiegel-vraag»: niet of je je nu beter voelt, maar of je over vijf jaar dezelfde keuze zou maken.

Tempo

Twijfel betekent niet automatisch detransitie. Het betekent: pauze. Stop tijdelijk met hormonen, leg een geplande operatie uit, en geef jezelf zes tot twaalf maanden voor je verdere stappen zet. Lichaam en geest hebben tijd nodig. Zie Hormonen stoppen, hoe? en het boek van Lisa Marchiano over Jungiaanse zelfreflectie.

Wat als de operatie al achter je ligt?

Spijt na onomkeerbare ingreep is een aparte categorie. Vandenbussche (2021) en Littman (2021) documenteren dat de meeste post-operatieve detransitioners niet eerder werden gewaarschuwd voor de mogelijkheid van spijt. Zoek een psychotherapeut die rouw-begeleiding kan bieden, los van de gendercliniek. Het rouwen om wat verloren is, is een eigen werk, geen falen. Genspect en Detrans Voices hebben specifieke peer-groepen.

Wat doet community ertoe

Veel mensen die ik ken zeiden dat de keerpunt-conversatie niet met een therapeut was, maar met één persoon die hen al kende vóór hun transitie en hen vroeg: «Maar wat voelde je toen we vijftien waren?». Die vraag opent een tijd die je in transitie soms vergeten was. Niet je therapeut zal je redden — je oude vrienden mogelijk wel.

Niet alle twijfel betekent stoppen

Sommige mensen twijfelen, pauzeren, en gaan dan met overtuiging door. Dat is ook een uitkomst. Wat belangrijk is, is dat de twijfel niet is weggedrukt maar uitgewerkt. Eerlijk doorgaan is iets anders dan onnadenkend doorgaan.