Home › Verhalen › Relaties en transitie

Relaties en transitie: wat het deed met liefde en vriendschap

Iedereen vertelt je dat de mensen die echt om je geven zullen blijven. Maar transitie verandert ook hoe je zelf met mensen omgaat. Dat verzwijgt iedereen.

Oude vriendschappen

Mijn middelbare-schoolvriendinnen wisten niet wat met mij te doen. Ze waren niet vijandig. Ze waren stil. Onze gedeelde geschiedenis zat in onze meidengroep, en die meidengroep had ik verlaten. Sommigen waren opgelucht toen ik minder contact zocht. Anderen wisten niet hoe over mijn oude leven te praten zonder mij te kwetsen.

Mijn relatie

Mijn vriendin probeerde mee te bewegen. Ze was lesbisch. Ze viel niet op mannen. Ze deed haar best mij te zien als haar partner, maar ze rouwde stilletjes om wie ze verloor. Toen ik dat eindelijk hardop kon zien, was het al te laat.

Wat mijn vriendin me later schreef

Twee jaar na onze breuk schreef ze me een brief. Ze schreef dat ze me had laten gaan omdat ze geen ruimte had om te zeggen dat ze me miste zoals ik was. Ze schreef dat ze niet transfoob was, ze was alleen lesbisch. Ze viel op de persoon die ik was geweest. Dat ik niet meer was. Toen ik haar brief las, vier maanden na mijn eigen detransitie, huilde ik anderhalf uur. Niet omdat ze me terug wilde — ze had inmiddels iemand anders — maar omdat ze het beste zag wat zelfs ik niet meer durfde te zien. Vandenbussche (2021) documenteert dat detransitioners vaak hun voor-transitie-partners als de meest helderziende getuigen achteraf herkennen.

Nieuwe vrienden

Ik bouwde een nieuwe cirkel op van mensen die ook trans waren. Dat voelde veilig. Het was ook smal. Iedereen had hetzelfde script, dezelfde grappen, dezelfde piek-uitspraken. Marchiano noemt dit het ‘identiteits-monocultuur’-effect: een gemeenschap die zichzelf bevestigt, niet uitdaagt.

Wat ik nu zie

Een goede vriend zwijgt niet als hij twijfelt. Een goede vriend blijft ook als hij niet meegaat. En een gemeenschap die je alleen accepteert zolang je doorgaat, is geen gemeenschap maar een gevangenis.

Wat ik nu opnieuw opbouw

Vriendschappen kosten tijd. Ik begon klein. Een oude vriendin uit mijn studietijd die mij vroeger had gekend. Een nieuwe collega die mij niet kende voor mijn transitie. Een buurvrouw met wie ik over planten praat. Geen van die relaties wist of weet veel over wat ik heb doorgemaakt; ik vertel het niet snel meer als iemand vraagt waar ik vandaan kom. Een leven na transitie is niet je verleden uitleggen aan iedereen. Het is gewoon leven, en de mensen die het waard zijn vragen op tijd het juiste op de juiste manier.